Wypadki losowe, nagłe urazy, wypadki przy pracy czy błędy medyczne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, które trwale zmieniają życie poszkodowanego. W prawie cywilnym mówimy wówczas o trwałym uszczerbku na zdrowiu – czyli takim pogorszeniu stanu zdrowia, które ma charakter nieodwracalny i wpływa na codzienne funkcjonowanie człowieka. W praktyce może to oznaczać np. utratę sprawności ruchowej, uszkodzenie narządów zmysłów, przewlekłe bóle, a także zaburzenia psychiczne.

Niezależnie od tego, czy doszło do niego w wyniku wypadku komunikacyjnego, przy pracy czy przez działanie osób trzecich – osobie poszkodowanej przysługuje odszkodowanie za trwały uszczerbek na zdrowiu. Artykuł ten ma na celu przybliżenie, czym dokładnie jest trwały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu (mający znacznie przy wypłacie jednorazowego odszkodowania z ZUS), jak przebiega jego ocena oraz jakie prawa przysługują osobie dotkniętej takim stanem zdrowia.

Czym jest trwały uszczerbek na zdrowiu?

Zgodnie z orzecznictwem i praktyką medyczno-prawną, trwały uszczerbek na zdrowiu oznacza takie uszkodzenie organizmu, które – pomimo leczenia i rehabilitacji – nie ustępuje i powoduje stałe ograniczenia w życiu codziennym lub zawodowym poszkodowanego. Może on dotyczyć układu ruchu, narządów wewnętrznych, zmysłów (np. wzroku, słuchu), ale także sfery psychicznej. Przykładami trwałego uszczerbku na zdrowiu mogą być: porażenie kończyn, utrata palca lub ręki, niedowład po udarze, czy też zespół stresu pourazowego (PTSD) po poważnym wypadku.

Jak ustala się stopień uszczerbku?

Ocena stopnia trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (przy postępowaniu w celu uzyskania odszkodowania z ZUS) to jeden z najważniejszych etapów w procesie dochodzenia odszkodowania. Jest ona przeprowadzana przez lekarza orzecznika – działającego w strukturach ZUS lub towarzystwa ubezpieczeniowego. W trakcie postępowania przed sądem, stopień trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu będzie oceniał biegły sądowy.

Podczas badania brane są pod uwagę następujące elementy:

  • rodzaj i rozległość obrażeń lub schorzeń,
  • przebieg leczenia i rokowania medyczne,
  • wpływ urazu na codzienne funkcjonowanie (np. możliwość pracy, samodzielności, prowadzenia życia rodzinnego),
  • dokumentacja medyczna – w tym wypisy ze szpitala, opinie specjalistów, wyniki badań diagnostycznych,
  • w niektórych przypadkach – zeznania poszkodowanego lub świadków.

Warto zaznaczyć, że nawet przy pozornie podobnych obrażeniach, ocena uszczerbku może być różna, w zależności od indywidualnych okoliczności – np. wieku poszkodowanego, rodzaju wykonywanej pracy czy dotychczasowego stanu zdrowia.

Dlatego niezwykle istotne jest, aby przygotować kompletną dokumentację i – w razie potrzeby – skorzystać z pomocy prawnej lub niezależnej opinii lekarskiej. Kancelarie, takie jak J&S z Wrocławia, często współpracują z zaufanymi biegłymi, którzy pomagają w obiektywnej ocenie stanu zdrowia klienta i zwiększają szansę na uzyskanie odpowiedniego odszkodowania.

Przeczytaj także i dowiedz się: co zrobić, gdy ubezpieczyciel zaniża odszkodowanie z OC?

Odszkodowanie za trwały uszczerbek na zdrowiu – co się należy poszkodowanemu?

W przypadku stwierdzenia trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu poszkodowanemu przysługują różne formy świadczeń, których celem jest zrekompensowanie doznanych strat – zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych (np. cierpienia fizycznego i psychicznego). W zależności od okoliczności zdarzenia i statusu poszkodowanego odszkodowanie może pochodzić z kilku niezależnych źródeł:

1. ZUS – jednorazowe odszkodowanie

Osobom, które doznały długotrwałego lub trwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy, lub choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość świadczenia ustalana jest na podstawie aktualnej stawki za każdy 1% uszczerbku – w 2025 roku wynosi ona ponad 1300 zł za 1%.

Przykład: za 20% uszczerbku ZUS wypłaci ok. 26 000 zł.

2. Ubezpieczenie OC sprawcy

Jeśli uszczerbek powstał w wyniku działania osoby trzeciej – np. wypadku komunikacyjnego, pobicia, błędu medycznego – poszkodowany może dochodzić roszczeń z polisy OC sprawcy. W tym przypadku możliwe jest uzyskanie:

  • odszkodowania za poniesione koszty (leczenie, rehabilitacja, dojazdy),
  • zadośćuczynienia za ból i cierpienie,
  • renty wyrównawczej, jeśli poszkodowany utracił zdolność do pracy.

3. Ubezpieczenia prywatne (NNW, grupowe, życiowe)

Wielu pracowników lub kierowców posiada polisy od następstw nieszczęśliwych wypadków (zdarzeń komunikacyjnych). W przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczyciel wypłaca świadczenie za każdy procent trwałej szkody (zgodnie z tabelą w ogólnych warunkach ubezpieczenia) – niezależnie od innych roszczeń.

4. Roszczenia wobec pracodawcy

Jeśli uszczerbek wynika z zaniedbania po stronie pracodawcy (np. brak przeszkolenia, niesprawny sprzęt, niedopełnienie zasad BHP), można ubiegać się o dodatkowe odszkodowanie z jego polisy OC lub bezpośrednio w postępowaniu cywilnym.

Warto podkreślić, że poszkodowany może łączyć roszczenia z różnych źródeł. Oznacza to, że świadczenie z ZUS nie wyklucza dochodzenia odszkodowania z OC sprawcy ani z prywatnego ubezpieczenia. Kluczowe jest jednak prawidłowe przygotowanie dokumentacji i precyzyjne określenie wysokości roszczeń – w czym pomoc profesjonalnej kancelarii może być decydująca. Wyjątkiem jest otrzymanie kwoty tytułem odszkodowania czy zadośćuczynienia bezpośrednio od sprawcy zdarzenia – dobrowolnie lub podczas postępowania karnego (nawiązka). Kwota w ten sposób otrzymana pomniejszy świadczenie należne, które dochodzone będzie od ubezpieczyciela z polisy OC sprawcy szkody lub bezpośrednio od sprawcy na etapie postępowania cywilnego.

Może to Cię również zainteresować: jak uzyskać odszkodowanie i inne świadczenia odszkodowawcze za uszczerbek na zdrowiu?

Co wpływa na wysokość odszkodowania?

Wysokość odszkodowania, jak i zadośćuczynienia za trwały uszczerbek na zdrowiu zależy od wielu indywidualnych czynników. Kluczowe z nich to:

  • stopień uszczerbku – wyrażony w procentach, określany przez lekarza orzecznika,
  • koszty leczenia i rehabilitacji – w tym wizyty, zabiegi, sprzęt medyczny, leki,
  • utrata zdolności do pracy – możliwość dochodzenia renty lub zwrotu utraconych dochodów,
  • cierpienie fizyczne i psychiczne – oceniane indywidualnie jako zadośćuczynienie,
  • długoterminowe skutki zdrowotne – np. konieczność opieki, dostosowania mieszkania,
  • wiek i sytuacja życiowa poszkodowanego – młodsze osoby często otrzymują wyższe świadczenia.

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy – dlatego warto powierzyć ją profesjonalistom.

Jak Odszkodowawcza Kancelaria Adwokacka J&S z Wrocławia pomaga poszkodowanym?

Sprawy związane z trwałym lub długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu należą do najbardziej wymagających postępowań odszkodowawczych. Wymagają nie tylko dokładnej znajomości przepisów prawa cywilnego, ubezpieczeniowego oraz w niektórych przypadkach również ubezpieczeń społecznych, ale także umiejętności odpowiedniej interpretacji dokumentacji oraz doświadczenia w kontaktach z ZUS, ubezpieczycielami i sądami. Kancelaria J&S z Wrocławia posiada wyspecjalizowany zespół, który kompleksowo wspiera klientów w takich sprawach – od pierwszej rozmowy, aż po uzyskanie należnego świadczenia.

Co oferujemy?

  • bezpłatna konsultacja wstępna – analizujemy sytuację klienta, weryfikujemy dokumenty i oceniamy potencjał sprawy,
  • kompleksowa obsługa prawna – zajmujemy się formalnościami, zgłoszeniami, odwołaniami i reprezentacją przed sądami,
  • negocjacje z ubezpieczycielem i ZUS – wiemy, jak skutecznie prowadzić rozmowy i odpierać próby zaniżenia odszkodowania,
  • współpraca z biegłymi – korzystamy z opinii zaufanych lekarzy orzeczników, aby rzetelnie ocenić uszczerbek.

Dlaczego warto nam zaufać?

  • Mamy wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw o świadczenia odszkodowawcze za trwały i długotrwały uszczerbek na zdrowiu.
  • Skutecznie reprezentujemy klientów zarówno w sprawach przedsądowych, jak i sądowych.
  • Naszym celem nie jest minimalne odszkodowanie – walczymy o pełną rekompensatę za straty fizyczne, psychiczne i finansowe naszych klientów.

Masz pytania? Skontaktuj się z Adwokacką Kancelarią Odszkodowawczą J&S – pierwsza konsultacja jest bezpłatna. Sprawdzimy, co Ci się należy i pomożemy Ci odzyskać sprawiedliwość.

FAQ — Najczęściej zadawane pytania dotyczące odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu.

Czym różni się trwały uszczerbek na zdrowiu od długotrwałego?

Trwały uszczerbek na zdrowiu to nieodwracalne uszkodzenie organizmu, które utrzymuje się do końca życia. Długotrwały uszczerbek oznacza natomiast pogorszenie stanu zdrowia trwające, jak się najczęściej przyjmuje powyżej 6 miesięcy, ale z możliwością poprawy. Pojęcie długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ma szczególne znacznie przy ustalaniu wysokości odszkodowania od ZUS, gdyż wtedy wylicza się procentowy uszczerbek na podstawie tabeli. Doznanie długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wpływa także na wysokość zadośćuczynienia (a pośrednio także może wpływać na wysokość odszkodowania) dochodzonego w związku z odpowiedzialnością deliktową sprawcy szkody, nie jest jednak wtedy taki uszczerbek na zdrowiu ustalany procentowo.

Kto ustala procent trwałego uszczerbku na zdrowiu?

Oceny dokonuje lekarz orzecznik lub biegły sądowy.

Od czego zależy wysokość odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu?

Odszkodowanie zależy m.in. od procentu uszczerbku, kosztów leczenia, utraty dochodu, wpływu urazu na codzienne życie oraz cierpienia fizycznego i psychicznego.

Czy można ubiegać się o odszkodowanie z kilku źródeł jednocześnie?

Tak. Świadczenia z ZUS, OC sprawcy i prywatnych ubezpieczeń można łączyć. Należy jednak prawidłowo przygotować i rozdzielić roszczenia.

Czy kancelaria J&S pomaga także osobom spoza miasta, w którym działa?

Tak. Obsługujemy klientów z całej Polski – zarówno stacjonarnie, jak i zdalnie (telefon, e-mail, wideorozmowy).

Jak długo trwa uzyskanie odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu?

Czas zależy od rodzaju sprawy i etapu, na którym się znajduje. Niektóre wypłaty można uzyskać w ciągu kilku tygodni, inne – dopiero po zakończeniu postępowania sądowego.

Czy mogę uzyskać odszkodowanie za trwały uszczerbek na zdrowiu po kilku latach od wypadku?

Tak, ale należy pamiętać o terminach przedawnienia. W większości przypadków roszczenia o odszkodowanie przedawniają się po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej. W niektórych sytuacjach termin ten może być dłuższy – warto skonsultować się z prawnikiem. Roszczenia poszkodowanego wobec ZUS z ubezpieczenia wypadkowego nie podlegają przedawnieniu (m. in. te dot. jednorazowego odszkodowania za długotrwały lub trwały uszczerbek na zdrowiu od ZUS), nie mają bowiem charakteru pracowniczego, ale ubezpieczeniowy.

Zadzwoń, lub wypełnij formularz i umów się na profesjonalną konsultację z adwokatem od odszkodowań we Wrocławiu!